بررسی کیفیت آب سطحی با استفاده از شاخص NSFWQI و ارزیابی ریسک آلودگی (مطالعه موردی: حوضه آبریز رودخانه زاینده رود)
چکیده
سابقه و هدف: رودخانه ها از مهمترین منابع تامین آب می باشند که جهت مصارف شرب، کشاورزی، صنعت و... مورد استفاده قرار می گیرند. ایجاد یک برنامه کنترلی منظم و پایش کیفیت آب این منابع از مهمترین راهکارها به منظورکاهش آلودگی و ارتقای وضعیت کیفی آنها می باشد. هدف این پژوهش، بررسی وضعیت کیفیت آب رودخانه زاینده رود با شاخص NSFWQI و هم چنین ارزیابی ریسک آلودگی آن با شاخص WRASTIC است
مواد و روش ها: این مطالعه از نوع پایشی تجربی بوده که نمونه برداری در طی 4 فصل از فروردین 94 تا اسفند 94 از 7 ایستگاه مورد نظر صورت گرفته است وپارامترهای کیفی شامل: اکسیژن محلول، pH، کل جامدات، اکسیژن مورد نیاز بیوشیمیایی، کدورت، دما، فسفات، نیترات و کلیفرم مدفوعی مورد بررسی قرار گرفت. داده های حاصل با استفاده از شاخص کیفی آب سازمان بهداشت ملی آمریکا (National Sanitation Foundation Water Quality Index) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و سپس از روش شاخص WRASTIC که در آن 7 پارامتر مورد بررسی قرار می گیرد، جهت ارزیابی ریسک حوضه استفاده شد.
یافته ها: نتایج شاخص NSFWQI نشان داد که وضعیت کیفیت آب رودخانه در ایستگاه 1 (مورکان) در طبقه متوسط قرار دارد و سایر ایستگاهها در تمام فصول دارای کیفیت بد هستند. بیشترین میزان آلودگی مربوط به پل چوم و ورزنه در فصل پاییز و کمترین میزان آلودگی مربوط به ایستگاه مورکان در تابستان است. یافته های حاصل از شاخص WRASTIC، نیز بیانگر قرار گیری حوضه آبخیز در طبقه با ریسک بالا بود.
بحث و نتیجه گیری: با توجه به نتایج حاصل از مطالعه، آلودگی از ایستگاههای بالادست به پایین دست افزایش یافته است، به علاوه وجود فعالیت های کشاورزی و صنعتی و مراکز جمعیتی عامل اصلی آلودگی رودخانه زاینده رود است که لازم است با برنامه های مدیریتی جهت حفظ این رودخانه ارزشمند، تدابیری اندیشیده شود.
واژگان کلیدی: ارزیابی ریسک، شاخص NSFWQI، شاخص WRASTIC، کیفیت آب،
Assessment of the quality of surface water by using NSFWQI and risk assessment of pollution (Case Study: Zayandehrood river basin)
Abstract
Background and goal
Rivers are the most important sources of water supply resources that are used for drinking, agriculture, industry, etc. Creation of a well arranged control plan and water quality monitoring of these resources are from the most important methods in order to reduce the water pollution and to enhance its quality. The aim of this study is evaluation of quality of the river water by using NSFWQI as well as pollution risk assessment by WRASTIC index.
Material and methods
This study was a practical monitoring in which sampling was conducted through 4 seasons from 7 station. The investigated qualitative parameters compromised: Dissolved oxygen (DO), pH, TS, BOD, Turbidity, Temperature, Phosphate, Nitrate and Fecal Coliforms. The resulted data analyzed with NSFWQI and then WRASTIC index method that have 7 parameters, was used for watershed risk assessment.
Results
NSFWQI index results showed that water quality in the Station 1 (Morgan) is located in the middle class and other stations in all seasons have bad quality. The greatest contamination occurred on the bridge Chum and Varzaneh in autumn and the lowest is relevant to Morgan station in summer. The finding of WRASTIC index represent that watershed is located in high risk class.
Conclusion
Regarding to study results the pollution from station 1 toward the subsequent stations has increased significantly and the river water quality has been reduced. In addition, agricultural activities and industrial and population centers are the main cause of Zayandeh rood river pollution that management plans to protect of this valuable river is necessary.
Keywords: risk assessment, NSFWQI index, WRASTIC index, water quality.
برای دانلود کاربرد بررسی کیفیت آب سطحی با استفاده از شاخص NSFWQI و ارزیابی ریسک آلودگی (مطالعه موردی: حوضه آبریز رودخانه زاینده رود) کلیک کنید
برنامه ریزی و امکان سنجی نواحی مستعد طبیعت گردی با نگرش آمایش سرزمین (مطالعه موردی: شهرستان بویر احمد)
مژگان میرزایی
امیر بسطامی نیا
چکیده
صنعت گردشگری به عنوان زمینه و گستره ی مؤثری در توسعه اقتصادی، اجتماعی مناطق مطرح می باشد. در حال حاضر صنعت گردشگری به عنوان یکی از مهم ترین منابع تولید درآمد و افزایش فرصت های شغلی و نیز توسعه و گسترش زیرساخت ها و توسعه اجتماعی ndash; فرهنگی و نیز به عنوان موتور و محرک رشد و توسعه اقتصادی مناطق می باشد. شهرستان بویراحمد در استان کهکیلویه و بویراحمد نیز با آب و هوای معتدل و کوهستانی، آبهای فراوان، پوشش جنگلی و گیاهی متراکم و غیره نیز جزء نقاطی است که پتانسیل زیادی برای جذب گردشگری دارد. نوع تحقیق کاربردی- توسعه ای و روش بررسی آن کتابخانه ای و پیمایشی می باشد. هدف از این پژوهش ارزیابی توان اکولوژیکی منطقه جهت کاربری طبیعت گردی است. در این راستا پس از شناسایی معیارها اقدام به تهیه پایگاه داده های مکانی در سامانه اطلاعات جغرافیایی شد. در ادامه پس از استاندارد سازی این معیارها به روش منطق فازی در محیط نرم افزار Arc GIS، با استفاده از نظر سنجی پرسشنامه ای از 30 کارشناس و به کمک روش آنتروپی شانون به هر یک از معیارها وزن خاصی اختصاص داده شد. سپس با تلفیق و رویهم گذاری این معیارها، بر اساس منطق فازی، نقشه نهایی که بیانگر مناطق تفرجگاهی است، حاصل شد. منطقه مورد مطالعه در نقشه تولید شده به سه طبقه بسیار مناسب، مناسب و نامناسب به منظور برنامه ریزی جهت انواع فعالیت های تفرجی تقسیم شد.
کلمات کلیدی: طبیعت گردی، منطق فازی، آنتروپی شانون، سامانه اطلاعات جغرافیایی،
Planning and feasibility tourism areas with land use planning approach (case study: Boyer Ahmad city)
Amir Bastaminia
Mojgan Mirzaei
Abstract
The tourism industry is considered as an important sector in social and economic development. At present, the tourism industry is as one of the most important sources of income and increasing job opportunities and the development of infrastructure and social-cultural development and As well as engine and Growth promoters and economic development in regions. Boyer Ahmad city in Kohgiluyeh va Boyer Ahmad province with a temperate climate and mountainous terrain, abundant water, forest cover and dense vegetation is a region with great potential to attract tourists. Type of research is applied and development research and scrutiny Methods are the Library and survey. The purpose of this study is ecological potential assessment for tourism land use. In this regard, the identification of criteria to provide spatial database in GIS was performed. Afterwards, the standardization of these criteria, by Fuzzy Logic in the Arc GIS software was performed and using a questionnaire survey of 30 experts and using Shannon entropy certain weights were assigned to each of the criteria. Then, combine and overlay of these criteria, based on fuzzy logic, a final map indicating areas of the tourism, was obtained. The study area in produced map divided to three classes of very good, good and bad in order to plan for a variety of recreational activities.
Key words: tourism, fuzzy logic, Shannon entropy, geographical information system.
برای دانلود کاربرد برنامه ریزی و امکان سنجی نواحی مستعد طبیعت گردی با نگرش آمایش سرزمین (مطالعه موردی: شهرستان بویر احمد) کلیک کنید
عوامل مؤثر بر رضایتمندی شهروندان از خیابانهای شهری و ارتباط این عوامل
با سرمایه های اجتماعی؛ مورد مطالعه: خیابان 5 آذر شهرستان گرگان
چکیده
بسیاری از اندیشمندان اهمیت فضای شهری را اساساً منوط به رابطه ای میدانند که با راهبردهای اجتماعی، پالایش ساختار اجتماعی، تولید کیفیت انسانی عاطفی در جامعه، زندگی فعال مردم، فعالیت سیاسی و زندگی - امن و سالم شهری دارد. در این پژوهش، با استفاده از نرمافزار SPSS ، ارتباط تحصیلات، جنسها و محدودههای سنی مختلف شهروندان گرگانی با عوامل مؤثر در رضایتمندی ساکنین خیابان 5 آذر شهرستان گرگان بررسی شده است. نتایج یافتهها حاکی از آن است که بین محدوده های سنی با عواملی همچون کانالها، جویها و کنترل آبهای روان، تردّد وسائط نقلیه، ایستگاه اتوبوس و فضاهای بازی برای کودکان و بزرگسالان ارتباط معناداری وجود دارد که این معناداری در محدوده سنی کمتر از 18 سال بیشتر به چشم میخورد. در این بررسی مشخص شد که فقط بین سطح تحصیلات با جنس کفپوش پیادهرو و بین جنسهای مختلف با فاکتورهای کانالها، جویها و کنترل آبهای روان ارتباط معناداری وجود دارد. جهت تعیین مهمترین و کم اهمیتترین عوامل مؤثر بر رضایتمندی شهروندان از آزمون فریدمن ( Friedman ) استفاده گردید. نتایج این پژوهش موجب شناسایی نیازمندیهای شهروندان به تفکیک سن، جنس و سطح تحصیلات شد و برنامه ریزان و طراحان شهری را در برنامه ریزی دقیقتر و طراحی بهتر و مناسبتر برای افزایش رضایتمندی شهروندان یاری نمود.
Abstract
Many scholars basically believe that the importance of urban area is based on the relationship with the social strategies, social structure refining, human-emotional quality in society, people s active life, political activities and safe and healthy urban living. In this research, relationship of education, sex and different age ranges of Gorgan s citizens with effective factors on residents satisfaction of Azar5 street of Gorgan has been studied using SPSS software. The results show that there is a meaningful relationship among age ranges, canals, streams and control of flowing water, traffic and transportation, bus station and playground for both children and adults. This meaningfulness will be brighter among under-18-year old people. The results showed that there is a meaningful relationship just between the education level and the type of pavement flooring and also among various sexes and canals, streams, and control of flowing water. Friedman test was used in order to determine the most and the least important effective factors on citizens satisfaction. This research was led to the recognition of the citizens needs by age, sex and education level and helped programmers and designers to do their bests to increase the citizens satisfaction.
نمایش توزیع مکانی فسفر، نیتروژن، مواد جامد محلول و مواد جامد معلق در GIS و بررسی اثر کاربری اراضی بر
میزان این آلاینده ها (مطالعه موردی: حوضه آبخیز زاینده رود)
مهمترین آلایندههایی که باعث ایجاد آلودگی آب میشوند، نیتروژن و فسفر موجود در رواناب کشاورزی هستند که به آلودگی غیرنقطهای موسوم هستند. در این پژوهش از مدل L-THIA برای نمایش توزیع مکانی کل فسفر، کل نیتروژن، نیترات نیتریت، مواد جامد محلول و مواد جامد معلق و از نرمافزار - SPSS جهت بررسی ارتباط آن با کاربریهای اراضی در حوضه آبخیززاینده رود، استفاده شد. جهت بررسی اثر کاربری اراضی بر پارامترهای کیفیت آب رودخانه تعداد 5 زیر حوضه که دارای بیشترین تنوع کاربری اراضی بودند انتخاب و با نرمافزار ArcView به کمک برنامه جنبی HEC-GeoHMS ، مرز زیرحوضه آبخیز و نسبت کاربریهای اراضی مختلف مربوط به هر زیرحوضه تعیین گردید. سپس در هر زیرحوضه یک ایستگاه تعیین شد و میزان آلایندهها طی یک دوره یکساله از فروردین 94 تا فروردین 95 مورد پایش قرار گرفت. نتایج آماری و ضریب همبستگی پیرسون حاکی از آن است که ارتباط معنیداری بین کاربری کشاورزی با همه آلاینده های مورد بررسی به جز فسفر محلول، بین اراضی مسکونی و بایر و همه آلاینده ها به جز مواد جامد محلول و نیترات نیتریت و بین -اراضی مرتعی و جنگلی و مواد جامد محلول وجود دارد. با بررسی پهنه های تجمع میزان فسفر و نیتروژن در حوضه آبخیز و شناسایی محیطهایی که میزان این مواد بالاست، میتوان اقدامات مدیریتی جهت کاهش میزان
مصرف نیتروژن و فسفر و در نهایت کاهش میزان آلودگی در حوضه آبخیز به عمل آورد.
برای دانلود کاربرد نمایش توزیع مکانی فسفر، نیتروژن، مواد جامد محلول و مواد جامد معلق در GIS و بررسی اثر کاربری اراضی برمیزان این آلاینده ها کلیک کنید
بررسی غلظت فلزات سنگینکادمیوم، مس، منگنز، نیکل، سرب و روی( در رسوبات رودخانه زاینده رود)
چکید ه
زمینه و هدف: ورود عوامل آلاینده ناشی از فعالی تهای طبیعی و انسانی به محیط یکی از مهمترین مسائل رو در روی جوامع امروزی است. پژوهش حاضر از مطالعات آزمایشگاهی، میدانی و مرور منابع بهره برده است. این مقاله با هدف تع یین غلظت فلزات سنگین )کادمیوم، مس، منگنز، نیکل، سرب و روی( در رسوبات رودخانه زاینده رود و مقایسه آنها در ایستگاهها و فصول مختلف از اوایل مهر ماه 1393 تا اواخرشهریور ماه 1394 انجام شده است.
مواد و رو شها: جهت تعیین غلظت فلزات سنگین از تکنیک ICP-AES توسط دستگاه جذب اتمی استفاده شد و سپس با نرم افزارهای آماری و شاخص مولر به بررسی میزان آلایندگی فلزات پرداخته شد. حوضه آبخیز زاینده رود در طول جغرافیایی 50 درجه و 2 دقیقه تا 53 درجه و 24 دقیقه شرقی و عرض 31 درجه و 12 دقیقه تا 33 درجه و 42 دقیقه شمالی قرار دارد.
یافته ها: نتایج حاکی از میزان بالای غلظت کادمیوم در ایستگاه پل وحید در فصل تابستان با مقدار0.95 plusmn;0.0081 ، میلی گرم بر کیلوگرم وزن خشک است که از استاندارد کیفیت رسوب کانادا و نیویورک بالاتر است. شاخص مولر نیز میزان کادمیوم در پل وحید را در وضعیت آلودگی متوسط، نشان داد.
نتیجه گیری: نتایج حاکی از میزان بالای غلظت کادمیوم و بیشتر از استاندادهای جهانی به دلیل صنایع آبکاری و فعالیت های کشاورزی در ایستگاهای بالادست است. میزان بالای منگنز در پل چوم و سرب در ورزنه نیز بیشتر به فعالیت های کشاورزی مربوط است. به طور کلی ایستگاه پل وحید نسبت به سایر ایستگاهها وضعیت نامناسب تری دارد.
برای دانلود کاربرد بررسی غلظت فلزات سنگینکادمیوم، مس، منگنز، نیکل، سرب و روی( در رسوبات رودخانه زاینده رود) کلیک کنید